Czym jest Bauhaus? Historia, główne założenia i wpływ na współczesny design
Szkoła Bauhaus – początki nurtu
Bauhaus jest nazwą szkoły założonej w 1919 r. przez Waltera Gropiusa, który był jednocześnie jej pierwszym dyrektorem. Pierwotną siedzibą instytucji był Weimar, ale w 1925 r. została ona przeniesiona do Dessau, gdzie od 1928 r. funkcję dyrektora pełnił Hannes Meyer. Od 1930 r. zastąpił go niemiecki architekt modernistyczny Ludwig Mies van der Rohe. Za jego kadencji Bauhaus zmienił lokalizację – w 1932 r. został przeniesiony do Berlina, gdzie jednak nie funkcjonował długo, bo zaledwie do 1933. Wtedy też instytucja zakończyła działalność.
Istniejąca zaledwie 14 lat szkoła powstała z połączenia dwóch osobnych placówek: Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych. Jej założyciel dążył do zespolenia sztuki z techniką, zapewniając studentom teoretyczne oraz praktyczne wykształcenie w różnych dziedzinach.
Pojęcie Bauhaus ma dziś jednak również potoczne znaczenie. Określa się nim zapoczątkowany przez szkołę nurt architektoniczny, a także styl wnętrzarski.
Umów spotkanie.
Umów spotkanie.
kuchenne
kuchni
Bauhaus – styl w architekturze, który naznaczył współczesny design
Idee Bauhausu nie przeminęły wraz z zamknięciem uczelni i odcisnęły trwałe piętno na współczesnej architekturze oraz aranżacjach wnętrz. Budynki czy meble zaprojektowane przez nauczycieli i dyrektorów szkoły (mistrzów Bauhausu) po dziś dzień stanowią obiekty zainteresowania, będąc jednocześnie inspiracją dla przedstawicieli sztuki i architektury.
Bauhaus styl zyskał największą popularność w Niemczech, ale jego wpływy można znaleźć na całym świecie, w tym także w Polsce. Jego główne założenia znajdują dziś odzwierciedlenie zarówno w projektach budynków, jak i w aranżacjach modernistycznych wnętrz urządzanych prosto, oszczędnie oraz w pełni funkcjonalnie. Cechy te są wspólne dla stylu Bauhaus i innych współczesnych trendów aranżacyjnych, m.in. dla stylu japandi. To dzięki nim ten surowy wnętrzarski trend jest obecnie wciąż na topie, dając użytkownikom wiele możliwości urządzenia przestrzeni tak, by spełniała ich potrzeby.
Bauhaus – styl architektoniczny i jego założenia
Bauhaus w pierwszej kolejności dążył do zintegrowania przemysłu i sztuki. Zgodnie z opinią Gropiusa, każdy rzemieślnik jest artystą i każdy artysta powinien być też rzemieślnikiem, a granice pomiędzy nimi zacierają się. Istotna jest także podwójna natura projektowania, będącego z jednej strony nauką wykorzystującą wiedzę o człowieku, a z drugiej – sztuką. Projektant okazuje się więc kimś więcej niż tylko architektem budynku – poprzez zaplanowaną przestrzeń kreuje również ludzkie zachowania czy sposób myślenia.
Styl Bauhaus cenił nie tylko formę, ale przede wszystkim jej praktyczny charakter, któremu przypisywano największą wartość. Piękne było więc to, co było jednocześnie funkcjonalne. Przestrzenie w stylu Bauhaus są jasne, zaprojektowane z myślą o potrzebach użytkowników, dominują w nich proste i oszczędne aranżacje wykonane przy użyciu powtarzalnych, produkowanych masowo elementów.
Budynki w stylu Bauhaus – charakterystyka
Walter Gropius był przeciwnikiem form pełniących wyłącznie funkcję dekoracyjną. Uważał, że to forma wynika z funkcji, lecz jednocześnie nie jest pozbawiona estetyki. Postulował jednak brak ornamentyki, co było uzasadnione ówczesną sytuacją w kraju – m.in. zniszczeniami po wojnie światowej czy napływem do miast niezamożnej klasy robotniczej. Architekturę cechowała więc funkcjonalność oraz prosta bryła, która wpływała na skrócenie czasu i kosztów budowy.
Podobne, ale bardziej rygorystyczne, były podglądy Ludwiga Miesa van der Rohe, kierującego się zasadą mniej znaczy więcej. Jako prekursor współczesnego minimalizmu dążył on do maksymalnej prostoty. Czyste, geometryczne bryły, płaski dach, precyzja, otwarte przestrzenie, pragmatyzm, połączenie stali i szkła oraz rezygnacja z ozdobników to cechy szczególne jego projektów.
Czym wyróżnia się styl Bauhaus we wnętrzach?
Bauhaus to propozycja dla osób, które lubią minimalizm współczesnych wnętrz, a nawet pewną ich surowość. Na pewno nie przypadnie do gustu tym, którzy szukają pomysłu na przytulne, pełne sentymentalnych dodatków aranżacje – w tym wypadku lepiej sprawdzi się np. styl boho.
Wnętrza w stylu Bauhaus mają kilka szczególnych cech. Dotyczą one zarówno wykończenia, jak i elementów wyposażenia. Chcąc urządzić taką przestrzeń, należy mieć na uwadze następujące kwestie:
otwarty plan mieszkania – wnętrza w stylu Bauhaus powinny być otwarte, by zapewnić wrażenie przestronności i dużo naturalnego światła;
duże przeszklenia – typowe dla Bauhausu są niezasłonięte niczym okna, które z jednej strony wpływają na nowoczesny charakter wnętrza i całego budynku, a z drugiej sprawiają, że pomieszczenia są przesycone światłem;
jasne kolory – jasna, stonowana kolorystyka, stanowi element wspólny stylu Bauhaus ze stylem skandynawskim. W aranżacjach dominują ściany w neutralnych barwach, zwłaszcza w bieli, ale charakterystyczną cechą jest także sięganie po czerń i barwy podstawowe: czerwony, niebieski i żółty, które stanowią akcenty ożywiające wystrój. Poza farbą na ścianach sprawdzi się też neutralna kolorystycznie glazura, a na podłodze np. gresowe płytki Cersanit;
brak ozdobników – na ornamenty oraz dekory Bauhaus nie daje przyzwolenia. Typowa jest rezygnacja ze sztuki dla sztuki na rzecz sztuki użytkowej, a więc połączenia praktyczności i estetyki;
surowe materiały – kamień, cegła, chromowana stal, szkło, ceramika czy drewno to różne materiały chętnie wykorzystywane we wnętrzach w stylu Bauhaus. Zapewniają wykonanym z nich elementom trwałość, a jednocześnie idealnie wpisują się w minimalistyczny nurt. W przestrzeniach inspirowanych Bauhausem z powodzeniem sprawdzą się np. drewniane podłogi z deski barlineckiej czy stoliki kawowe z drewnianym blatem i stalowym stelażem.
Styl Bauhasu – meble i dodatki
Charakterystyczne meble są nieodzowne, aby urządzić mieszkanie Bauhaus. Styl umeblowania Bauhaus wyróżniają geometryczne kształty i praktyczność. Oczywiście nie będzie tu żadnych ozdobników pojawiających się na szafkach czy sofach np. we wnętrzach w stylu glamour czy prowansalskim.
Wśród wyposażenia wnętrz w stylu Bauhausu prym wiodą geometryczne meble z trwałych materiałów. Pojawiają się pikowane skórzane obicia siedzisk i oparć, szklane i drewniane blaty wieńczące stoliki kawowe, a także chromowane elementy o lustrzanej powierzchni pełniące funkcję stelaży w fotelach, krzesłach, sofach, szezlongach czy stołach. Często ich konstrukcja wykonana jest z rur, które wykorzystywane są także w projektach biurek czy szafek nocnych wyposażonych dodatkowo w szuflady.
Bauhaus we wnętrzach przejawia się też w charakterystycznym oświetleniu oraz w nielicznych dodatkach. Uwagę przykuwają m.in. designerskie lampy z metalowymi podstawami i szklanymi kloszami, zarówno sufitowe, jak i stołowe, podłogowe czy kinkiety. Pojawiają się też kwietniki bazujące na typowej dla Bauhausu, rurowej konstrukcji, a także ceramiczne wazony.
Warto pamiętać, że w aranżacjach w tym stylu nierzadko stosowane są także plakaty oraz grafiki, na których widnieją geometryczne kształty lub abstrakcyjne wzory utrzymane w kolorach białym, czarnym, czerwonym, żółtym czy niebieskim. Wprowadzają kolorystyczny akcent ożywiający jasne wnętrza, jednocześnie akcentując nowoczesny sposób postrzegania sztuki.
Podsumowanie
Bauhaus to nurt łączący sztukę z techniką – powstał w 1919 roku z inicjatywy Waltera Gropiusa jako szkoła projektowania.
Najważniejsza zasada: funkcja ponad formą – estetyka wynika z użyteczności, a nie z dekoracyjności.
Styl opiera się na prostocie i minimalizmie – brak ozdobników, geometryczne formy i przejrzysta kompozycja.
Architektura Bauhausu to proste bryły i światło – duże przeszklenia, otwarte przestrzenie i funkcjonalne układy.
Wnętrza są jasne i uporządkowane – dominują neutralne kolory z akcentami podstawowych barw (czerwony, żółty, niebieski).
Materiały są surowe i trwałe – stal, szkło, drewno, beton i ceramika podkreślają nowoczesny charakter aranżacji.
Meble mają geometryczne formy i praktyczne zastosowanie – często wykorzystują metalowe konstrukcje i proste linie.
Styl Bauhaus pozostaje aktualnym nurtem – jego założenia są fundamentem współczesnego minimalizmu i nowoczesnego designu.
